Na zdjęciu: „Z kapelusza” w reżyserii i choreografii Jo Strømgrena. Fot. Andrzej Grabowski
24 i 25 września 2025 roku, Polski Teatr Tańca, w ramach Tygodnia Województwa Wielkopolskiego, na scenie Pop-Up Stage Inner East (Expo 2025, Osaka, Kansai) zaprezentuje spektakl Z kapelusza. Reżyserem oraz choreografem tej polsko – norweskiej koprodukcji jest Jo Strømgren.
Światowa Wystawa Expo łącząca wątki gospodarcze, promocyjne, kulturalne i turystyczne, w tym roku odbywa się w terminie od 13 kwietnia do 13 października, na wybudowanej na wodach Zatoki Osaka sztucznej wyspie Yumeshima. Organizatorzy przewidują udział 170 uczestników ze 161 krajów i regionów oraz 9 organizacji międzynarodowych. Zgodnie z założeniami, Wystawę odwiedzi ponad 28 milionów osób. Polski Teatr Tańca zaprezentuje się na Światowej Wystawie Expo już po raz drugi.
Poznańska premiera spektaklu Z kapelusza odbyła się 12 września 2023 roku, w dniu jubileuszu 50-lecia Polskiego Teatru Tańca, a premiera światowa – w Operze Narodowej w Oslo.
O spektaklu:
Jak sepiowane, „staroświeckie” fotografie, skąpane w ciepłych odcieniach brązu, powidoki dawnych przeżyć, pomieszane przez pamięć, która ma swoją subiektywną chronologię, obrazy choreograficzne wyczarowane przez Jo Strømgrena z magicznego kapelusza przypominają, że wspomnienia, choć ulotne i istniejące niematerialnie, nie tracą swojej realności.
Echa i miraże zdarzeń, potasowane przez przemijający czas, skrawki tego, co minęło, nostalgiczne spojrzenie wstecz i z oddali – spektakl „Z kapelusza” wciąga widza w seans pamięci, który pozwala przeniknąć ukryte znaczenia tego, co dawne, przeszłe, nie do końca uświadomione.
Zamglone obrazy, o lekko zamazanych konturach, ukazują fantazmaty spektakli, sytuacji międzyludzkich, zbliżenia i oddalenia, odejścia i powroty, przemawiają kilkoma językami świata i kilkunastoma językami, którymi „mówią” ciała tancerzy Polskiego Teatru Tańca.
Co jeszcze można wyjąć z kapelusza? Jaką akcję uruchomi ten (nie)zwykły przedmiot?
Twórcy i realizatorzy:
Choreografia, scenografia, reżyseria świateł, reżyseria dźwięku, tekst: Jo Strømgren
Kostiumy: Bregje van Balen
Asystentka choreografa: Rebecca Hoback
Obsługa i przygotowanie spektaklu: Michał Beszczyński, Adrianna Cygankiewicz, Dominik Dudek, Przemysław Gapczyński, Krzysztof Ludwiczak, Zuzanna Majewska, Dariusz Szych
Muzyka: Mr. Enirbod, Abe Schwarz, Bergmund Waal Skaslien, Kevin Keller, Shimon Dzigan, Carlos Gardel, Maria Tanase, Vaska Ilieva, Jørgen Knudsen
Produkcja: Polish Dance Theatre
Koprodukcja: Jo Strømgren Kompani
Czas trwania: ok. 60 minut
O twórcach:
Jo Strømgren – jeden z najbardziej znanych w skali międzynarodowej skandynawskich choreografów, reżyser teatralny, twórca filmów tańca, laureat wielu prestiżowych nagród, m. in. Nagrody Norweskiego Stowarzyszenia Krytyków w 1998 roku, nagrody Hedda (2003) i litewskiej prestiżowej nagrody Złotego Krzyża Sceny (2018), rezydent Norweskiej Opery Narodowej i Baletu w Oslo. Jego performanse pokazywane były w 64 krajach, do tej pory stworzył ponad 150 spektakli. Urodził się w 1970 roku w norweskim Trondheim, gdzie uczył się baletu klasycznego oraz pracował przez kilka lat jako tancerz tańca współczesnego, zanim kontuzja zmusiła go do poszukiwań bardziej multidyscyplinarnej kariery twórczej. Jako niezrzeszony choreograf często jest angażowany przez zespoły baletowe, wśród nich: Wiener Staatsopernballet, The Royal Danish Ballet, Staatsoper Nürnberg Ballet, Gothenburg Ballet, Ballet de l’Opera National du Rhin, Royal Swedish Ballet i inne. Obecnie jest związany z Narodowym Baletem Norweskim. Jo stworzył wiele przedstawień tańca współczesnego dla takich zespołów, jak: Cedar Lake Dance Company, Danish Dance Theatre, Carte Blanche Dance Company, Cloud Gate Ensemble, Scottish Dance Theatre, Helsinki Dance Company, Repertory Dance Theatre Utah, Iceland Dance Company, Bern Ballet, Staatsheater am Gärtnerplatz München czy Staatstheater Braunschweig. Spektakle w choreografii Strømgrena łączą teatr i taniec, charakteryzuje je mocny fizyczny język ruchu i poczucie humoru z politycznymi podtekstami. Najważniejsze i najczęściej nagradzane utwory to: A dance tribute to the Art of Football (1998, nagrodzony m.in. Den norske Dansekritikerprisen, przyznawaną przez Norweskie Stowarzyszenie Krytyków), There (2002 – m.in. Nagroda Hedda, 2003 – norweska nagroda teatralna), The Door (2018 – litewska prestiżowa nagroda Złoty Krzyż Sceny).
Jako reżyser teatralny specjalną miłością darzy dramaty Henrika Ibsena i głównie pracuje w teatrach skandynawskich: The Norwegian National Theatre, The Royal Danish Theatre, Reykjavik City Theatre, The National Theatre of Bergen, Malmö City Theatre. Na scenie międzynarodowej współpracował m.in. z Philadelphia Live Arts i Teatrem Puszkina w Moskwie. Jest także zaangażowany w reżyserię filmową.
Pierwszą wspólną realizacją Jo Strømgrena i Polskiego Teatru Tańca był spektakl 40 (premiera: 2013 rok), który wciąż jest częścią repertuaru Polskiego Teatru Tańca (kolejne prezentacje 1 i 2 grudnia 2023). Jo Strømgren był także gościem organizowanego przez Polski Teatr Tańca Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Tańca „Granice natury – granice kultury”. Podczas pierwszej edycji wydarzenia prezentowaliśmy online jeden ze współtworzonych przez niego filmów tańca Closed (2021), podczas drugiej – już na żywo – spektakl Salve Regina (2022).
Bregje van Balen – niderlandzka kostiumografka. Szkoliła się w Nationale Ballet Academy w Amsterdamie i przez 18 lat tańczyła w Nederlands Dans Theater. Od wielu lat związana jest z Jo Strømgren Kompani. Pracowała dla takich teatrów jak Nederlands Dans Theater, Norweska Opera Narodowa i Balet, Göteborg Operaen, Królewski Balet Duński i Teatr Puszkina w Moskwie.
