Kraków: Premiera spektaklu „Plaga” w ramach programu Przestrzenie Sztuki – Taniec

Plaga to widowisko, które rodzi się z ruchu, by opowiedzieć o mechanizmach zniewolenia. Reżyser Filip Rudnicki, sięgając po XIII-wieczną legendę o Fleciście z Hameln, tworzy duszny, czarno-biały świat, będący dotkliwą alegorią współczesnych lęków i politycznej manipulacji.

Choć punktem wyjścia jest klasyczna opowieść o mieście opanowanym przez szczury, Plaga rezygnuje z kostiumowej dosłowności na rzecz uniwersalnej refleksji nad naturą władzy. W interpretacji Rudnickiego charyzmatyczny Flecista to populista, który oferuje proste rozwiązanie kryzysu w zamian za bezwzględne posłuszeństwo. Tytułowa plaga to nie tylko gryzonie, ale przede wszystkim nienawiść kierowana w stronę „Obcego” – wyimaginowanego wroga – niezależnie od tego, czy symbolizują go szczury czy przedstawiciele mniejszości lub emigranci. Wolność w Hameln nie zostaje ludziom odebrana gwałtownie, lecz „kawałek po kawałku”, przy akompaniamencie słodkiej propagandy płynącej z magicznego instrumentu.

Spektakl powstał w ramach programu Przestrzenie Sztuki – Taniec i to właśnie ruch stał się w nim głównym przekaźnikiem emocji.

Taniec, ruch, forma, pantomima, muzyka to uniwersalny język, zrozumiały pod każdą szerokością geograficzną. Słowo ma moc, ale w moim odczuciu znaczy tyle, co znaczy. Natomiast przekaz wyrażany niewerbalnie będzie miał tyle znaczeń, ilu widzów oglądających spektakl. Otwarcie różnych ścieżek interpretacyjnych jest dla mnie w teatrze najbardziej pociągające. Wywodzę się ze świata filmu, gdzie uwaga widza jest bardzo precyzyjnie sterowana, najczęściej montażem czy kadrowaniem. W teatrze widz ma większą swobodę, sam na bieżąco „montuje” opowieść.

– mówi reżyser spektaklu Filip Rudnicki.

Wizualna i dźwiękowa aura Plagi to precyzyjnie skonstruowana machina emocji, która wciąga widza w głąb osaczonego miasta. Scenograf Marek Braun postawił na surowy, niemal ascetyczny rygor – monochromatyczna koncepcja wizualna buduje atmosferę nieuchronnego niebezpieczeństwa.

Z kolei warstwa muzyczna to fascynujący, a zarazem przerażający dialog między niepokojącą, świdrującą awangardą a ironicznie radosnymi niemieckimi szlagierami z lat 30. i 40. XX wieku. To właśnie z tych melodyjnych utworów budowana jest owa „słodka propaganda”, która ma uśpić czujność mieszkańców i zagłuszyć narastający lęk, podczas gdy w tle wybrzmiewają tony zwiastujące nadchodzącą katastrofę.

Plaga Filipa Rudnickiego to przede wszystkim wnikliwe studium psychologii tłumu i bezwzględności mechanizmów manipulacji. Artyści stawiają bolesne pytanie o to, jak łatwo pod wpływem charyzmatycznej jednostki strach przed „Obcym” staje się fundamentem dla nowej, opresyjnej rzeczywistości.

Istotne są dla mnie konteksty kulturowe, społeczne, a przede wszystkim polityczne. Ważnym punktem odniesienia przy tworzeniu scenariusza były dla mnie teksty Carla Schmitta, filozofa polityki, który w latach 30. związał się z nazizmem. Twierdził, że podstawową zasadą polityki jest wyznaczenie opozycji przyjaciel-wróg. Kto definiuje wroga, ten definiuje wspólnotę i ma nad nią kontrolę. Niestety ten mechanizm jest aktualny i dziś, a wielu polityków zdaje się czytać teksty Schmitta do poduszki. I to jest bardzo niepokojące, bo trudno przewidzieć kto jutro stanie się dla nas szczurami, które trzeba będzie przepędzić z miasta.

– tłumaczy reżyser.

Widzowie śledzą proces, w którym obietnica zaprowadzenia porządku prowadzi do dobrowolnego zrzeczenia się autonomii przez całą społeczność. Spektakl Teatru KTO to gorzkie memento, przypominające, że cena za ucieczkę od odpowiedzialności bywa najwyższa.

Realizatorzy:

Scenariusz, reżyseria: Filip Rudnicki
Choreografia i ruch sceniczny: Karol Miękina
Kostiumy: Elżbieta Kwasek
Scenografia: Marek Braun
Wykonanie elementów scenografii: Łukasz Goliński, Anna Nocoń, Szymon Szuba, Paweł Woźniczak
Kompozycja utworu Taniec świętego Wita: Przemysław Sokół
Reżyseria światła: Michał Mrugacz
Reżyseria dźwięku: Krystian Gajewski
Asystentka reżysera: Karolina Daniec-Franczyk
Konsultacje gry na flecie: Paweł Solecki Kreacja
Wykonanie: Karolina Daniec-Franczyk, Aleksandra Konior-Gapys, Agnieszka Kramarz, Marta Mietelska-Topór, Tomasz Łukawski, Damian Rusyn, Mieszko Syc, Karol Śmiałek, Jakub Żółtaszek
Producentka: Aleksandra Kupis
Kierownik techniczny: Marcin Pięta

Partnerem sesji zdjęciowej do spektaklu Plaga są Wodociągi Miasta Krakowa S.A.

Premiera spektaklu Plaga
16 i 17 czerwca, g. 20.00
Teatr KTO
ul. Zamoyskiego 50
Kraków

Teatr KTO z siedzibą na krakowskim Podgórzu cały czas rozwija ofertę spektakli dla dorosłych i dzieci. Zespół teatralny gościł w ponad 250 miastach, 40 krajach i na 5 kontynentach. W trakcie blisko 300 zagranicznych podróży KTO prezentował spektakle m.in. w Brazylii, Chinach, Iranie, Japonii, Kanadzie, Kolumbii, Korei Południowej, Kostaryce, Meksyku, Tunezji, USA i niemal wszystkich krajach Europy. Teatr KTO jest organizatorem międzynarodowego ULICA Festival (37 edycji w latach 1988–2024) oraz Festiwalu Ciało i Czas. Od 1 stycznia 2005 roku jest teatrem miejskim. Dyrektorem Teatru KTO jest Jerzy Zoń.

Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Przestrzenie Sztuki – Taniec, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.