Łódź / Festiwal Łódź Wielu Kultur: Premiera spektaklu „Pola Nireńska. Próba otwarta” w reżyserii Mai Kleczewskiej

Jest to spektakl inspirowany życiem i twórczością Poli Nireńskiej – jednej z najwybitniejszych polskich tancerek i choreografek XX wieku.

To opowieść o pamięci. O tym, co pozostaje po człowieku, gdy znikają świadkowie jego życia. O historii zapisanej w ciele, ruchu i sztuce. O próbie ocalenia śladów tych, którzy odeszli. To opowieść o determinacji, wytrwałości, ambicji i talencie, o walce o siebie, o realizację marzeń, mimo niesprzyjających okoliczności: rodzinnych, społecznych, politycznych i historycznych. Pola Nireńska była artystką, która całym swoim życiem nosiła doświadczenie XX wieku. Urodzona w żydowskiej rodzinie, zmuszona do ucieczki przed zagładą, przez kolejne dekady budowała swoją drogę pomiędzy krajami, językami i kulturami. Taniec stał się dla niej schronieniem, sposobem opowiadania o świecie, ale także językiem pamięci.

To spektakl o pasji do tańca, a bardziej o konieczności tańczenia, o podróżach, miłościach, utracie. To również opowieść o wykluczeniu i doświadczeniu uchodźstwa. Na scenie spotykają się aktorka i tancerka. Ich obecności wzajemnie na siebie wpływają, przenikają się i dopełniają. Czasem są dwiema odsłonami tej samej osoby, czasem jej pamięcią, cieniem lub wyobrażeniem. Kiedy Pola nie może już mówić, zaczyna tańczyć. Kiedy słowa okazują się niewystarczające, ruch przejmuje opowieść.

Twórcy spektaklu sięgają do biografii Nireńskiej, ale nie tworzą klasycznej opowieści biograficznej. Interesuje ich przede wszystkim pamięć zapisana w ciele oraz pytanie o to, czy sztuka może ocalić to, co wydaje się skazane na zapomnienie.

To także spektakl o sile sztuki przekraczającej granice, podziały narodowe, polityczne i społeczne. O sztuce, która pozwala spotkać się ludziom po różnych stronach historii. O potrzebie pamiętania o przeszłości i odpowiedzialności za tę pamięć. Bo być może człowiek odchodzi naprawdę dopiero wtedy, gdy przestajemy opowiadać jego historię.

Agnieszka Przepiórska – odtwórczyni głównej roli

Dla kogo?

Spektakl przeznaczony jest dla młodzieży od 16. roku życia oraz osób dorosłych zainteresowanych teatrem, tańcem i historią XX wieku. To propozycja dla widzów i widzek, którzy cenią teatr biograficzny, opowieści o pamięci oraz sztukę podejmującą dialog z historią i współczesnością. Szczególnie zainteresować może osoby zajmujące się kulturą żydowską, historią migracji, tańcem współczesnym oraz rolą sztuki w budowaniu pamięci o przeszłości.

Dlaczego warto?

Losy Poli Nireńskiej splatają w sobie wiele tematów, które pozostają ważne także dzisiaj: doświadczenie uchodźstwa, życie pomiędzy kulturami, pamięć o zagładzie, walkę o własny głos i miejsce w świecie. Festiwal Łódź Wielu Kultur od lat przywraca historie osób, których biografie przekraczały granice języków, państw i tożsamości. Spektakl poświęcony Nireńskiej wpisuje się w tę ideę, przypominając o artystce, która całe życie budowała swoją twórczość na styku różnych kultur i doświadczeń. To również wyjątkowa okazja, by zobaczyć spotkanie wybitnych twórczyń i twórców polskiego teatru wokół historii jednej z najbardziej fascynujących postaci polskiej kultury XX wieku.

Realizatorzy:

Pomysł: Agnieszka Przepiórska
Reżyseria: Maja Kleczewska
Obsada: Agnieszka Przepiórska, Anna Krysiak
Choreografia: Anna Krysiak
Muzyka: Cezary Duchnowski
Scenografia, kostiumy: Konrad Parol
Reżyseria światła: Wojciech Puś
Projekcje wideo: Natan Berkowicz
Obsługa techniczna światła i projekcji: Eryk Walczak
Obsługa dźwięku: Bartosz Adamiak
Konsultacje merytoryczne: Weronika Kostyrko
Kuratorka: Agata Siwiak
Producentka spektaklu premierowego: Magdalena Małowska
Autorzy zdjęć: HaWa

Partnerzy spektaklu: Narodowe Centrum Kultury, Krajowe Centrum Choreograficzne

Organizator Festiwalu Łódź Wielu Kultur: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi

Dostępność

Wydarzenie odbywa się w Centrum Dialogu w Sali teatralno-kinowej, wyposażonej w pętlę indukcyjną.

Budynek Centrum Dialogu jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Posiada szerokie, nieautomatyczne drzwi wejściowe, dostępną toaletę i windę. Audytorium znajduje się na parterze, ma podjazd, na widowni są miejsca dla osób na wózkach. Przed budynkiem znajduje się duży parking, z wyznaczonymi miejscami do parkowania dla osób z niepełnosprawnością. Do budynku i audytorium można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem. W budynku znajduje się system nawigacji dźwiękowej ToTuPoint. Wjazd na parking od ulicy Wojska Polskiego. W pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe: Wojska Polskiego/Centrum Dialogu, Wojska Polskiego/Sporna.

Ważne informacje

Spektakl porusza temat śmierci samobójczej oraz doświadczenia Zagłady, utraty i wykluczenia. Treści te mogą być trudne emocjonalnie dla części odbiorców.

20, 21 września 2026, godz. 19.00
Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi
ul. Wojska Polskiego 83
Łódź

Po spektaklu 21 września 2026 roku odbędzie się rozmowa z twórcami.

Więcej informacji i bilety: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi.

Wydarzenia z programu Muzyka dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu Muzyka realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi.

Wydarzenia Tygodnia Kultury Głuchych dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego Różnorodność językowa Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej. Zadanie jest współfinansowane z dotacji Miasta Łodzi.

Patronat honorowy: Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej

Patronat medialny: TVP Kultura

Mecenasi: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Veolia Energia Łódź, Fuzja – ECHO Investments

Partnerzy: Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Dom Spotkań z Historią w Warszawie, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi (Galeria Bałucka), Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Galeria Czynna, Ambasada Brazylii w Warszawie, Instituto Guimarães Rosa (IGR), Teatro Villa Velha, Teatr Szwalnia, Polski Związek Głuchych Oddział Łódzki, TME Polówka, Biletomat

Festiwal Łódź Wielu Kultur od lat jest przestrzenią spotkania ludzi, języków, historii i doświadczeń, które współtworzą tożsamość miasta. W 2026 roku po raz pierwszy ma formułę wydarzenia kroczącego, rozpisanego od maja do listopada – cyklu spektakli, koncertów, rozmów, wystaw i działań edukacyjnych, które będą mogły wybrzmiewać dłużej niż podczas jednego festiwalowego weekendu. Tegoroczna edycja zaprasza do wspólnego namysłu nad tym, jak żyć razem w świecie pełnym napięć, niepewności i sprzecznych doświadczeń.

W centrum programu stawiamy prawa człowieka, solidarność i odpowiedzialność. Pytamy o to, kto może dziś korzystać z bezpieczeństwa, wolności i godności, a kto pozostaje niewidoczny lub wykluczony. Interesują nas historie osób i społeczności, których głos zbyt często pozostaje niesłyszany. Chcemy również rozmawiać o relacji człowieka z planetą oraz o nowych językach troski, które pozwalają myśleć o przyszłości w bardziej odpowiedzialny sposób.

Program festiwalu buduje pięć wzajemnie przenikających się ścieżek. Powrócimy do biografii związanych z Łodzią – historii ludzi, których życie przekraczało granice państw, języków i kultur. Przyjrzymy się współczesnym geografiom przemocy i solidarności, opowiadając o miejscach dotkniętych wojną, migracją i kryzysami humanitarnymi.