Głosy Polskiej Platformy Tańca: Marta Kosieradzka i Marta-Luiza Jankowska

Proszę przybliżyć naszym czytelnikom, jakie tematy poruszają Panie w spektaklu The Spell.

The Spell to projekt choreograficzny inspirowany twórczością jednej z najważniejszych artystek XX wieku, czyli Louise Bourgeois. Ważna dla nas jest estetyka jej prac, tematy, które poruszała w swojej twórczości. Prace francuskiej rzeźbiarki często kwestionowały tradycyjne przedstawienie kobiecości. Były próbą zgłębienia uniwersalnych archetypów, stanów ciała zawieszonych pomiędzy snem a jawą oraz relacji pamięci z teraźniejszością. Spektakl to próba zanurzenia się w surową fizyczność dzieł artystki i poszukiwanie sposobu na przełożenie tego zjawiska na ruch i obraz sceniczny.

Z jakich potrzeb wyrasta spektakl? Co stało się bodźcem do jego powstania?

Najważniejszym bodźcem do rozpoczęcia pracy była potrzeba tworzenia spektaklu, który będzie wyrastał bezpośrednio z mocnej i konkretnej fizyczności, z ciała, jego możliwości, precyzji, wrażliwości. Miałyśmy poczucie, że w świecie tańca jest bardzo mało miejsca dla bardziej dojrzałych tancerek z dużym doświadczeniem scenicznym i zdefiniowaną osobowością artystyczną. Coraz częściej liczy się szybkie wykreowanie efektownej, może kontrowersyjnej koncepcji. Natomiast jest coraz mniej miejsca na głębszą pracę z ciałem, z techniką, wyrazem scenicznym – dlatego same postanowiłyśmy stworzyć dla siebie taką możliwość.

Jak wyglądał proces twórczy? Kto był w niego zaangażowany?

Proces zaczął się od poszukiwania wspólnego języka ruchowego, od improwizacji i szukania tematów, które interesują nas w tańcu. Początkowym etapem było także definiowanie poetyckiego, estetycznego języka, na bazie którego będziemy mogły zacząć budować choreografię. Nigdy wcześniej nie współpracowałyśmy ze sobą, więc najważniejsze było znalezienie wspólnych sposobów pracy. Później przyszły bardziej konkretne pomysły, inspiracje, obrazy, zainteresowanie twórczością Louise Bourgeois i tematami, które ta artystka zgłębiała. Prawie od samego początku w procesie uczestniczył włoski muzyk Adriano Fontana, który od wielu lat współtworzy spektakle z jedną z nas (Martą Kosieradzką). Później dołączyła też projektantka kostiumów – Zofia Jakubiec i twórca wideo – Carlos Alves. Zależało nam bardzo na horyzontalnej współpracy, w której wszystkie elementy spektaklu mają równoważną wartość i razem tworzą spójny sceniczny wszechświat.

Co stanowiło wyzwanie w realizacji przedstawienia?

Tak jak przy wielu projektach tańca współczesnego realizowanych w trybie pozainstytucjonalnym – wyzwaniem było wygospodarowanie czasu na pracę oraz znalezienie miejsca na próby. Spektakl zrealizowałyśmy właściwie bez budżetu, podczas rezydencji w Bergen oraz pomiędzy naszymi codziennymi zajęciami i innymi projektami. Przy takiej pracy musimy jednocześnie być tancerkami, choreografkami, managerkami oraz producentkami. Często jest to frustrujące, bo jako artystki tańca chciałybyśmy skupić się wyłącznie na nim.

Jaki odbiór spektaklu Panie zaobserwowały? Czy spotkały się Panie z jakąś zaskakującą opinią na jego temat?

Wielu widzów podkreśla to, że bardzo się od siebie różnimy, ale jednocześnie w ruchu znajdujemy wspólny mianownik. To jest dla nich ciekawe i intrygujące. W spektaklu gramy postacie, które po części są odrębnymi istotami, a po części są jednością. To trochę tak, jakby tę samą osobę zobaczyć jednocześnie w różnych stanach i momentach życia. Często słyszymy też, że ludzi interesuje nasz precyzyjny język choreograficzny, który łączy dwa podejścia – zarówno bardzo techniczne, jak i bardzo somatyczne.