Warszawa / 8. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Butoh „Butohpolis”: Cezary Molenda „Przed oczyszczeniem – wojna” / Conan Amok „Multi-Layered Body: Animal”

Przed Oczyszczeniem – wojna to szepty pradawnego rytuału. Tytuł jak zaklęcie. Bo nic czystego nie rodzi się bez bólu. Zanim woda dotknie skóry — krew musi zostawić ślad. Zanim spłynie popiół — musi być ogień. „Wojna” w tym tytule to nie tylko zewnętrzna bitwa. To walka z tym, co zbudowane z gałęzi, ze śmieci, z ciała. To zderzenie pragnienia wzlotu z ciężarem pamięci. To moment, w którym ręka staje się bronią, a skrzydła płoną. „Oczyszczenie” zaś nie przychodzi samo — jest zdobywane, wytańczone, wyszarpane w ziemi i dymie. To łaska, która pojawia się tylko po przejściu przez ogień. Zanim się obmyjesz — musisz się poparzyć. Zanim uniesiesz ręce do nieba — musisz je ubrudzić ziemią.

Cezary Molenda – aktor, performer, założyciel i kurator Teatru Chrobrego 14 w Zielonej Górze. Od ponad trzydziestu lat związany ze sceną alternatywną, konsekwentnie poszukujący nowych form ekspresji i tożsamości w ruchu, słowie i rytuale. Jako aktor Teatru Terminus A Quo Edwarda Gramonta zagrał ponad 1800 spektakli, przez co współtworzył jeden z najważniejszych teatrów niezależnych w Polsce. Od wielu lat współpracuje także z Kropką Theatre Jolanty Juszkiewicz (Sydney/Warszawa), Teatrem Trójkąt Beaty i Artura Belíng, Teatrem Tarnica Physical ArtHouse Marka Zadłużnego, w ramach czego występował na scenach w Polsce i za granicą. Cezary Molenda kształcił się m.in. u Yukio Kawamoto i Katarzyny Pastuszek, czerpiąc inspiracje z teatru japońskiego, tańca butoh i filozofii Wschodu. Jego praca artystyczna opiera się na poszukiwaniu autentyczności ciała i obecności scenicznej – traktuje teatr jako przestrzeń rytualną, proces przemiany i spotkania. Prowadził warsztaty w Polsce, Niemczech, Francji, Ukrainie i Kazachstanie. Twórca i lider Fundacji Tchnienie. Jego działalność obejmuje zarówno autorskie monodramy, projekty plenerowe, jak i działania warsztatowe łączące sztukę z praktyką uważności i terapią przez ekspresję.

Multi-Layered Body: Animal to solowy projekt Conana Amoka, który na nowo definiuje ciało – nie jako jednolity podmiot czy środek wyrazu, ale jako aparat służący do przekształcania samej przestrzeni. Filozofia cielesna Amoka, „Multi-Layered Body”, postrzega ciało nie jako stabilne naczynie chronione granicą skóry, ale jako nagromadzenie niezliczonych fałd. Fałda to niekończący się ruch granicy, gdzie powierzchnia nieustannie zwraca się do wewnątrz, a wnętrze nieustannie odwraca się na zewnątrz. Ciało nie jest stałą substancją; jest jedynie węzłem przypominającym kolaż, w którym heterogeniczne czasy, odległości, wspomnienia i środowiska są warunkowo zszywane razem. Praca ta stanowi również próbę rozmontowania, na poziomie ciała, zachodniego światopoglądu opartego na perspektywie linearnej – spójnego obrazu świata zorganizowanego wokół jednego, uprzywilejowanego widza. W Animal termin „zwierzę” nie oznacza naśladowania zwierząt. Raczej określa zanurzenie się w niekontrolowanym, brutalnym stanie cielesnym, który wyłania się w punkcie, w którym warstwy społeczne – język, etyka, tożsamość – zostały zerwane. Maska wymazuje twarz jako osobowość i znak społeczny, podczas gdy obciążenie oddychania zakłóca fazy świadomości. To, co się tam pojawia, to nie „ja” jako tańczący podmiot, ale ciało funkcjonujące jako katalizator, poprzez który przekształca się sama przestrzeń.

Conan Amok – choreograf i tancerz. Założyciel Sanzen CAMP. Dyrektor artystyczny A5yl / Sanzen Kobo. W 2010 roku ukończył Wydział Rzeźby na Uniwersytecie Sztuki Musashino. W latach 2008–2019 był członkiem renomowanego zespołu butoh Dairakudakan, gdzie uczył się pod okiem Akaji Maro. W tym czasie występował i tworzył choreografie, a także pełnił funkcję dublera Akaji Maro. Opierając się na myśleniu rzeźbiarskim i perspektywie fenomenologicznej, Amok bada i praktykuje autorską metodologię pracy z ciałem „Multi Layered Body”. Zamiast postrzegać ciało jako „podmiot ekspresji”, redefiniuje je jako nagromadzenie fałd, w których wnętrze i zewnętrze nieustannie się wymieniają jako obwód percepcyjny służący do rekonfiguracji przestrzeni. Dzięki takiemu podejściu bada ciało jako zjawisko, w którym jednocześnie osadzają się warstwy czasu, percepcji i znaczenia. Jego taniec w ramach meta-strukturalnych ram kryje w sobie formę ekstazy jako kontrolowanego załamania, jednocześnie wytwarza intensywne napięcie między ruchem a bezruchem, intencją a nieświadomością, indywidualnym ciałem a spojrzeniem. Oprócz prezentowania utworów solowych i wspólnych zarówno w Japonii, jak i na arenie międzynarodowej, dzieli się swoimi technikami ciała poprzez warsztaty i działania badawcze. Występował również wielokrotnie w produkcjach scenicznych, serialach telewizyjnych, filmach, teledyskach i reklamach.

O tegorocznej edycji festiwalu

Butohpolis: Miasto Snów i Śnienia – wspólnota, troska, utopia

Butohpolis to nie tylko festiwal sztuki – to żywy organizm, interdyscyplinarna i transkulturowa przestrzeń, w której butoh objawia się jako ruch życia sam w sobie. Zrodzone na styku Wschodu i Zachodu, butoh przeszło długą drogę od „tańca ciemności” ku temu, co dziś nazywamy post-butoh. Wychodzimy poza skostniałe formy i estetyczne stereotypy. Wierzymy, że każda awangarda, by nie stać się martwym „arcydziełem”, musi nieustannie zadawać pytania także o samą siebie. Butoh to fraktalny twórczy pęd, który wciąga w siebie wszystkie sfery rzeczywistości – zwłaszcza te, od których odwracamy wzrok.

Nazwa festiwalu nawiązuje do starogreckiej idei polis – wzorca wspólnoty i funkcjonowania państwa-miasta. W Butohpolis to pojęcie staje się punktem wyjścia do pytań o kondycję ponowoczesnego świata. Żyjemy w czasach zapaści znanych nam systemów. W obliczu wojen toczących się tuż obok nas, ponownie konfrontujemy się z cieniem – zjawiskami, które miały już nigdy nie powrócić. To właśnie w tej konfrontacji budzi się jednak najgłębsze współczucie i ponadnarodowa jedność. Zaciera się dychotomia my – oni, ja – ty.

Tegoroczną edycję otwiera Butoh Rave Art pod hasłem wiodącym dla całego Festiwalu: „Wspólnota, troska, utopia”. Te słowa coraz częściej można spotkać w przestrzeni publicznej, ale trzeba je na nowo zdefiniować. Nowa utopia to nadzieja na lepszy świat, ale też porzucenie naiwności i wejście w mrok, by wydobyć z niego światło. Butohpolis to poszukiwanie nowych rytuałów transformacji i nowego sensu wspólnoty, w której nauczymy się znowu dbać o siebie, siebie nawzajem, o inne istnienia i o planetę.

Butoh, w swojej najgłębszej istocie, jest zanurzone we wrażliwości ekosomatyki i głębokiej ekologii – jedności człowieka i innych istnień. Nie jest tylko spektaklem do oglądania – to proces, w który wchodzimy wspólnie. Tancerze-performerzy i widzowie stają się jednością, zanurzając się w labiryncie luster, z którego każdy wychodzi odmieniony.

Zapraszamy Was do wejścia w to doświadczenie całym ciałem, sercem i umysłem. Stańmy twarzą w twarz z najtrudniejszymi pytaniami, by wspólnie wykreować nowy sens bycia razem.

Butohpolis to utopijne miasto Snów i Śnienia. To przestrzeń surrealistów, dadaistów –  szalonych wywrotowców i rewolucjonistów ducha. Będą je z nami współtworzyć wspaniali artyści z różnych miejsc świata. Uta Bekaia – wybitny artysta multimedialny wraz z tancerzami butoh i gruzińskim Dj Citizens Union zapraszają do zanurzenia się w immersyjne wspólnotowe doświadczenie mityczno-rytualnej przestrzeni Śnienia – Butoh Rave Art. Film Alisy Berger Niewidzialni ludzie zabierze nas w poetycką podróż do świata niewidzialnych ciał i gestów. Conan Amok rozmontuje – na poziomie ciała – zachodni obraz świata zorganizowanego wokół jednego, uprzywilejowanego widza. Imre Thormann i Elena Ciardella w poetyckim i hipnotycznym spektaklu złożą hołd śmierci jako nauczycielce życia. Joanna Sarnecka poprowadzi nas ścieżką na granicy, by wezwać życie oraz czułą towarzyszkę szepczącą o stawaniu się częścią lasu. Wojciech Matejko i grupa WoRaZu zaszczepią nas przeciwko najgroźniejszej współczesnej chorobie – technosis. Cezary Molenda – w swoim performansie na wzór pradawnego rytuału – zaklinać będzie żywioły oczyszczenia i przemiany. Olivier de Sagazan wraz z Alyzée Soudet-Polaris zabiorą nas w niezwykle intensywną przestrzeń zawieszoną pomiędzy tańcem a transem, w której dwoje ludzi rzeźbi w glinie umieszczonej na ich ciałach, poddając siebie nawzajem mutacji, tworząc dialog, fuzję, rywalizację i miłość. Performanse Sagazan’a od lat fascynują widzów na całym świecie, a krytycy określają je jako jedne z najbardziej oryginalnych i niezwykłych doświadczeń scenicznych, które przekraczają granice tradycyjnego teatru.

Czym jest sztuka butoh? Sztuką, życiem, a może sztuką życia? Benasa Šarka – „biały szaman” sztuki niezależnej na Litwie i jeden z jej czołowych przedstawicieli odpowiada: „Teatr jest wszystkim – całością zjawisk, przemian, dźwięków i blaskiem istnienia; jest tym, co płynie w twojej krwi. Jedyna różnica polega na tym, czy ludzie z tego żyją, czy dla tego żyją”.

Do zobaczenia w Butohpolis!

Sylwia Hanff
Kuratorka i dyrektorka artystyczna Festiwalu Butohpolis

PROGRAM

15 kwietnia (środa)
godz. 19.00–21.00
bezpłatne wejściówki na stronie Pawilonu
Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych, ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 22
Butoh Rave Art
Butoh: Conan Amok (Japonia), Limen Butoh Kolektyw (Polska)
Kostiumy i video-art: Uta Bekaia (Gruzja), DJ: Citizens Union (Gruzja)

16 kwietnia (czwartek)
godz. 19.00
wstęp wolny
Służewski Dom Kultury, ul. Jana Sebastiana Bacha 15
Joanna Sarnecka (Polska) LifeLocation
Imre Thormann i Elena Ciardella (Francja/Włochy) Hołd dla śmierci

18 kwietnia (sobota)
godz. 18.00
wstęp wolny
Teatr Akt, ul. Łaziebna 9
Grupa WoRaZu (Polska) Technosis. To infinity and beyond
Benas Šarka (Litwa) Przez

19 kwietnia (niedziela)
wstęp wolny
Teatr Akt, ul. Łaziebna 9

godz. 16.30
wydarzenie towarzyszące: Rytualny rdzeń sztuki performatywnej Benasa Šarki – wykład Ingridy Ragelskienė

godz. 18.00 performanse
Cezary Molenda (Polska) Przed oczyszczeniem – wojna
Conan Amok (Japonia) Multi Layered Body: Animal

20 kwietnia (poniedziałek)
godz. 19.30
wstęp wolny
Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych, ul. Koszykowa 86, Aula B1
Film: Niewidzialni ludzie, reżyseria: Alisa Berger (Niemcy/Francja)

21 kwietnia (wtorek)
godz. 19.00
bilety: www.biletomt.pl
Centrum Sztuki Współczesnej – Zamek Ujazdowski, ul. Jazdów 2, Laboratorium, Sala im. Wojciecha Krukowskiego
Olivier de Sagazan i Alyzée Soudet-Polaris (Francja) Hybridation

Więcej: https://www.facebook.com

REALIZATORZY

Organizator: Stowarzyszenie „Akademia Umiejętności Społecznych”
Organizator wspierający: Limen Butoh
Kuratorka i dyrektorka artystyczna: Sylwia Hanff

Strona festiwalu: https://www.facebook.com/Butohpolis

Projekt współfinansowany przez m.st. Warszawa.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Taniec”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

PARTNERZY:
Pawilon tańca i innych sztuk performatywnych
Teatr Akt
CSW U-Jazdowski
Służewski Dom Kultury
Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych

PATRONI MEDIALNI
Strona tańca
e-teatr

WSPARCIE MEDIALNE
Portal taniecpolska.pl