Wrocław / Polska Platforma Tańca: „Kocham balet” – chor. Ramona Nagabczyńska

Cztery tancerki i niezależne artystki tańca, które ukończyły szkołę baletową, lecz porzuciły balet na rzecz innych form tanecznych, przyglądają się baletowi na nowo. Zauważają, co je dalej przyciąga w tej dyscyplinie, co je odrzuca, jakie widzą ślady swojej edukacji baletowej w obecnym ciele i życiu. Po 20 latach od zakończenia przygody z baletem Aleksandra Borys, Karolina Kraczkowska, Ramona Nagabczyńska i Iza Szostak osiągają krytyczny dystans potrzebny do tego, żeby dostrzec „tekst” baletu. A jak się okazuje „tekst” ten jest bardzo bogaty. Zarówno wyrażane explicite libretta baletowe, jak i ukryte za kulisami narracje można bez końca analizować jako machiny ideologiczne.

Jak mówi Ramona Nagabczyńska:

Kiedy już nie muszę niczego udowodniać, na przykład nauczycielkom ze szkoły baletowej, i nie muszę się już przejmować, czy mam baletowe ciało i odpowiednie podbicie, ani czy jestem wystarczająco rozciągnięta, to mogę mieć z baletu przyjemność. Bawić się nim. W szkole baletowej fraza „Kocham balet” jest narzędziem manipulowania psychiką dzieci. Żeby nawet jeżeli na wstępie nie kochały baletu, przekonać je, że już kochają. Bez tego nie mogłyby tak bardzo się poświęcić. Działa podobny mechanizm psychicznego uzależnienia jak w przemocowym związku: jeśli mnie kochasz, to wytrzymasz, nawet jak będę cię bić i poniżać. Bez tego nikt by nie wytrzymał tej szkolnej presji.

Realizatorzy:

Reżyseria, choreografia: Ramona Nagabczyńska
Dramaturgia: Agata Siniarska
Muzyka: Daniel Szwed
Scenografia: Dominika Olszowy
Kostiumy: Dominika Olszowy
Współpraca kostiumowa: Joanna Kotowicz
Światło: Piotr Pieczyński
Obsada: Aleksandra Borys, Karolina Kraczkowska, Ramona Nagabczyńska, Iza Szostak
Produkcja: Teatr Komuna Warszawa
Premiera: 30 maja 2025

Czas trwania: 60 minut

Bilety

Ramona Nagabczyńska – tancerka i choreografką. Edukację artystyczną zdobyła w Ogólnokształcącej Szkole Baletowej w Warszawie, w Hochschule für Musik und Darstellende Kunst we Frankfurcie oraz w London Contemporary Dance School w Londynie, natomiast teoretyczną – na Uniwersytecie SWPS oraz Uniwersytecie Warszawskim. Do jej prac choreograficznych należą: New (Dis)Order (2012 rok) – wybrany w 2014 do sieci Aerowaves, Re//akumulacja (2012 rok), The Way Things Dinge (2014 rok), pURe (2015 rok), MORE (2017 rok), Networking (2018/19), Części ciała (2019 rok) – wybrane do sieci Aerowaves, Silenzio! (2021 rok), Le Jeu de Massacre (2021 rok) – wspólnie z Barbarą Kingą Majewską, Błogo (2022 rok), Anonimowi performerzy (2024 rok) oraz Hate Haus (2024 rok) – wspólnie z kolektywem Hertz Haus. W latach 2015-2019 była artystką międzynarodowej sieci sztuk performatywnych apap Network. W 2021 zdobyła nagrodę za reżyserię spektaklu Silenzio! na festiwalu Boska Komedia. Jest jedną ze współzałożycielek kolektywu Centrum w Ruchu.

Agata Siniarska zajmuje się choreografią poszerzoną. Swoją praktykę sytuuje pomiędzy tym, jak myślimy o świecie, a tym, jak się w nim poruszamy. Jej obecne badania dotyczą idei muzeum antropocenu, wielogatunkowych archiwów w czasach wojny i wymierania oraz różnych sojuszy między ciałami ludzkimi i nie-ludzkimi. Poza performansem i choreografią, zajmuje się dramaturgią w sztukach performatywnych, a niedawno rozpoczęła swoją podróż przez undergroundową scenę muzyczną, grając w zespole szum (jako TATARI wraz z noise-punkowym zespołem rat milk). Mieszka w Berlinie ze swoim psem Foką. Jest wielką fanką Brazylijskiego Jiu Jitsu. W 2025 roku została brązową medalistką mistrzostw Europy w Lizbonie.

Aleksandra Borys pracuje z choreografią w nurcie art and science, włączając w badania artystyczne nauki ścisłe, kosmologię i ekologię. Od ponad dekady tworzy prace choreograficzne, eksperymentując z ich somatyczną i immersyjną formą. Jej prace produkowane były przez: Nature of Us, Galerię Foksal w Warszawie, Nowy Teatr w Warszawie, BlakDance w Brisbane, Pelna.Lia Haraki i NiMAC w Nicosia, Zachętę w Warszawie, Teatr Komuna Warszawa i Art Stations Foundation w Poznaniu. Założyła i prowadzi niezależną gazetę choreograficzną „Ruchome Teksty”. Jest członkinią warszawskiego kolektywu Centrum w Ruchu. Nominowana do nagrody Prix Jardin d’Europe 2011, laureatka Aerowaves 2012 oraz Polskiej Platformy Tańca 2012. Stypendystka m. in. programu stypendialnego KPO 2024, programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, programu Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca, wizyty studyjnej w Movement Research – Judson Church w Nowym Jorku, Stypendium Badawczego Grażyny Kulczyk, programu ministerialnego Młoda Polska, programu SPAZIO, DanceWeb2011, programu ImPACK, oraz programu Tour d’Europe des Chorégraphes. W latach 2021–2022 rozwijała swoje badania artystyczne w ramach programu „a.pass – artistic research on performance and scenography” w Brukseli. Od 2016 roku ma tytuł Master of Art and Science, zdobyty na Central Saint Martins, University of the Arts w Londynie; jest również absolwentką licencjatu z tańca współczesnego na Codarts, University of the Arts w Rotterdamie; oraz ukończyła Państwową Szkołę Baletową w Łodzi.

Karolina Kraczkowska – tancerka, performerka, choreografka, absolwentka Instytutu Lingwistyki Stosowanej Uniwersytetu Warszawskiego oraz programu Dance in Performance w Laban Center w Londynie. Członkini Polskiego Teatru Tańca w latach 2004–2007. Jako freelancerka współpracowała z artystami, takimi jak Jasmin Vardimon, Fin Walker, Michael Keegan-Dolan, Kirstine Kyhl Andersen, Christoph Winkler, Riccardo Buscarini, Leila Mcmillan, Janina Rajakangas, Ula Sickle, Marten Spangberga i Tino Sehgal. Obecnie związana z warszawskim środowiskiem eksperymentujących choreografów, reżyserów i dramaturgów, m.in. Pawłem Sakowiczem (Masakra i Drama), Ramoną Nagabczyńską (Silenzio!, Anonimowi performerzy) Anną Smolar, Anką Herbut, Martą Malikowską, Agatą Siniarską, Renatą Piotrowską , Magdą Ptasznik. Stypendystka programu Danceweb w 2016 roku, którego mentorem był Tino Sehgal i Louise Hojer. Równocześnie rozwija swoje zainteresowania w obszarze choreografii, realizując autorskie prace solowe, m.in. na rezydencji Chez Bushwick w Nowym Yorku w 2016, w ramach programu performatywnego w Zachęcie (SPA, 2017, Plac Małachowskiego, 2018), Solo Projekt Plus 2018 w Starym Browarze oraz w ramach stypendium kulturalnego miasta Lublin (2019, pokaz pracy w procesie, w Wawerskim Centrum Kultury). W pracach tych pogłębia swoją praktykę ruchową i choreograficzną, eksplorując możliwości transformacji ciała, zmiany własnej tożsamości, opierającej się na percepcji ciała jako metaforze, instrumencie, narzędziu, ucieleśnieniu animującego go podmiotu, komunikujące wewnętrzną myśl, uczucia i afekty. Ciało postrzegane jako produktywne i kreatywne, widziane nie jako stały niezmienny byt, ale jako seria procesów ciągłego stawania się, konstytuowania, integracji, multiplikacji, dążące do zwiększania swojej potencjalności.

Iza Szostak – choreografka i performerka, której droga artystyczna prowadzi przez taniec klasyczny, eksploracje nowego materializmu, aż po eksperymenty z technologią VR. Wykształcona w warszawskiej Szkole Baletowej oraz w Codarts – Rotterdam Dance Academy, zaczynała od klasyki, by z czasem wkraczać w obszary tańca współczesnego, performansu i sztuki konceptualnej. W centrum jej twórczości zawsze pozostawało ciało – nie tylko jako narzędzie ekspresji, lecz jako medium, poprzez które można badać relacje z otoczeniem, obiektami czy technologią. Fascynacja nowym materializmem doprowadziła ją do poszukiwań choreografii jako praktyki relacyjnej, w której ruch nie tylko wyraża, ale również tworzy rzeczywistość. Na tej ścieżce powstały spektakle takie jak: RE//MIX – Merce Cunningham, Europa. Śledztwo, National Affairs, Skaj is the Limit, czy Balet koparyczny, w których ciało staje się elementem większej struktury – czasem systemu śledczego, czasem maszyny, a czasem archiwum pamięci. Od 2020 roku zanurza się w świat poszerzonych rzeczywistości, badając, jak technologia zmienia nasze postrzeganie ciała i obecności. Tworzy projekty VR, takie jak Future Presence (Biennale WRO) i “Score” (TRAFO), w których choreografia przenosi się do przestrzeni cyfrowej, otwierając nowe możliwości doświadczenia ruchu. Mieszka w Warszawie, jest mamą Rozalki i Ignasia, współtworzy kolektyw Centrum w Ruchu i rozwija kolejne projekty na styku tańca, sztuk wizualnych i nowych technologii, często we współpracy z artystą audiowizualnym (a prywatnie mężem) – Kubą Słomkowskim.