Spektakle

Warszawa/ Teatr Wielki – Opera Narodowa: „Jo ha kyū. Śpiew, taniec, rytm w teatrze nō”

Zdjęcie: Warszawa/ Teatr Wielki – Opera Narodowa: „Jo ha kyū. Śpiew, taniec, rytm w teatrze nō”

Maska nō (ko omote: młoda kobieta).

Wersja do druku

Udostępnij

Jo ha kyū jest zasadą kompozycyjną przenikającą wszelkie elementy japońskiego, tradycyjnego widowiska , dzielącą dramat, gesty aktorów oraz strukturę muzyczną spektaklu na trzy części. Część jo to początek sztuki, ha – jej rozwinięcie, w którym bohaterowie snują swe opowieści a kyū oznacza finał, w którym następuje rozwiązanie wątków dramatycznych. Dramat rozwija się w wolnym tempie na początku, przyspiesza w części środkowej, by w finale osiągnąć apogeum ekspresji.

W programie spektaklu znajdą się fragmenty dramatów Hagoromo (Szata z piór) oraz Sumidagawa (Rzeka Sumida), taniec jo no mai wykonany w konwencji ashirai oraz fragment sztuki Tenko (Niebiański bęben)w konwencji recitalu itchō oraz wystąpienia artystów poświęcone kompozycji dramatu .

Wystąpią:

Shimizu Kanji, aktor shite, szkoła Kanze, Teatr Tessenkai (Tokio)

Toriyama Naoya, muzyk hayashikata, grający na bębnie kotsuzumi,

szkoła Kanze Kotsuzumi  (Tokio)

oraz: Jadwiga Rodowicz-Czechowska, Jakub Karpoluk, Yoko Fujii Karpoluk, Ryokurankai Polska Grupa Nō

Producenci: Jakub Karpoluk i Yoko Fujii Karpoluk

Czas spektaklu: ok. 90 minut bez przerwy, po części głównej dla chętnych ok. 30 min. na pytania, rozmowy oraz krótkie warsztaty gry na bębnie kotsuzumi.

Wstęp za symboliczną złotówkę

Informacje: Muzeum Teatralne, tel. 22 69 20 21, www.teatrwielki.pl

 

Biogramy artystów

 

Kanji Shimizu –aktor shite, reprezentujący szkołę Kanze, urodził się w 1953 roku, uczeń mistrzów Kanze Hisao, Kanze Tetsunojō VIII (noszącego tytuł Ningen Kokuhō – Żywego Skarbu Kultury) i Kanze Tetsunojō IX. Członek tokijskiego Teatru Tessenkai, założyciel, wraz z Takao Nishimurą, zespołu teatru Hibiki no Kai. Grał główne role w wielu klasycznych dramatach , doprowadził do przywrócenia na sceny zapomnianego dramatu Suwa (Chram Suwa), kreował główne role w sztukach shinsaku nō (nowych dramatch ) autorstwa Tomio Tady: Isseki Sennin (Mędrzec), Nagasaki no Seibo (Matka Boska z Nagasaki) oraz Okinawa Zangetsuki (Księżyc nad Okinawą). Współpracował z artystami reprezentującymi różne rodzaje teatralne, wykłada w Tokijskim Uniwersytecie Sztuk Pięknych oraz Uniwersytecie Sztuk Pięknych Okinawy. Wielokrotnie występował poza granicami Japonii, także w Polsce, nosi tytuł Zasłużonego dla Ochrony Bezcennego Niematerialnego Dziedzictwa Kulturalnego Japonii.

 

Naoya Toriyama – muzyk (hauashikata) grający na małym bębnie ręcznym kotsuzumi, reprezentujący szkołę Kanze Kotsuzumi. Urodził się w 1971 roku, uczeń mistrzów Kanze Toyosumiego i Kanze Shinkurō, grał w wielu klasycznych dramatach nō, poza granicami Japonii, występował w Chinach, Wielkiej Brytanii, Australii, Singapurze, Włoszech i Polsce. Współpracował z publiczną stacją telewizyjną NHK, skomponował muzykę do nowej sztuki p.t. Kurenai tennyo (Czerwony anioł) oraz do pełnometrażowego filmu Hisshi ken torisashi (Desperackie pchnięcie) w reż. Hideyuki Hirayamy.

Teatr nō – (能 – jap. umiejętność, talent, sztuka) to jeden z trzech (obok bunraku i kabuki) japońskich teatrów klasycznych. Jest to teatr poetycki i muzyczny. Klasyczna forma , powstała na przełomie XIV i XV wieku, za życia Zeamiego (1363-1443) – aktora, dramaturga i teoretyka, protoplasty szkoły Kanze, który odegrał kluczową rolę w procesie kształtowania się gatunku. Po wielu przemianach widowisko jest nadal uprawiane w Japonii i cieszy się popularnością. Oś dramatów stanowi przemiana głównego bohatera, granego przez aktora określanego mianem shite (działającego). Na scenie towarzyszy mu drugi aktor – waki. W przedstawieniu biorą udział także muzycy (grający na bębnach ōtsuzumi, kotsuzumi, taiko i flecie nōkan) oraz chór (złożonego z aktorów głównych shite). Podstawami warsztatu aktorskiego są: taniec, śpiew, melodeklamacja oraz ekspresja maski, ruch sceniczny jest ściśle skonwencjonalizowany i opiera się na zachowaniu, przez aktora, postawy wyjściowej kamae oraz specyficznego sposobu poruszania się – hakobi. W Polsce zaprezentowano po raz pierwszy w roku 1980 i jest on dziś najpopularniejszą formą klasycznego teatru japońskiego w naszym kraju. Regularne i częste pokazy , przekłady na język polski zarówno sztuk, jak i pism teoretycznych, a także warsztaty mistrzów zapewniły mu liczne grono sympatyków. W 2001 roku teatr został proklamowany jako Arcydzieło Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości (wpisany na listę UNESCO). W 2011 roku, w Warszawie oraz w Tokio, Teatr Tessenkai, pod wodzą Kanze Tetsunojō IX, wystawił polski dramat autorstwa Jadwigi Rodowicz-Czechowskiej zatytułowany Chōritsushi (Stroiciel fortepianu) traktujący o duchowym wymiarze egzystencji Fryderyka Chopina. W roku 2016, we Wrocławiu podczas Olimpiady Teatralnej i w Tokio, w Narodowym Teatrze Nō, miał swoją premierę nowy dramat polskiej autorki zatytułowany Chinkon. (Ukojenie dusz). Przedstawienie to, łączące w całość historyczne wątki polskie oraz japońskie, skonstruowano wokół doświadczenia katastrof, którym może ulec człowiek w czasie swojego życia.

Na scenie Teatru Wielkiego – Opery Narodowej wystawiano spektakle operowe oparte o klasyczne dramaty , w 2006 roku, było to przedstawienie Curlew River Benjamina Brittena (Cykl Tearytoria), które jest adaptacją dramatu Sumidagawa (Rzeka Sumida) Motomasy Kanze i którego fragment zostanie przywołany na scenę 26 maja oraz w kwietniu 2017 r. wystawiono operę Matsukaze Toshio Hosokawy będącą adaptacją dramatu Matsukaze (Wiatr w sosnach) Zeamiego.

Opracował: dr Jakub Karpoluk

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.

Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.

Kliknij tutaj, aby dowiedzieć się więcej.

Close