Ludzie tańca

Janina Niesobska (Zofia Paradowicz)

Tancerka, choreografka

ur. 17 września 1936 roku

Wykształcenie

1956 Państwowa Średnia Szkoła Baletowa w Bytomiu – dyplom tancerza.

Kariera zawodowa

1958−1967 Solistka Opery Łódzkiej.
1967 – [b.d] Solistka Teatru Wielkiego w Łodzi.

Ważniejsze role

1956
Ochridska legenda
Państwowa Opera Śląska w Bytomiu
chor. Maks Kirbos
role: Rusałka, Żona sułtana

1957
Parada Parnella
Opera Łódzka w Łodzi
chor. Feliks Parnell
role: Bogdanka, Kusicielka, Warszawianka, Dziewczyna

1958
Druga parada Parnella
Opera Łódzka w Łodzi
chor. Feliks Parnell
rola: Druhna, Żona flisaka

1961
Fontanna Bachczysaraju
Opera Łódzka w Łodzi
chor. Feliks Parnell
role: Przyjaciółka Marii, Żona Gireja

1962
Coppélia
Opera Łódzka w Łodzi
chor. Feliks Parnell
rola: Swanilda

1969
Romeo i Julia
Teatr Wielki w Łodzi
chor. Witold Borkowski
rola: Pani Capuletti 

1972
Zielony stół
Teatr Wielki w Łodzi
chor. Kurt Jooss
rola: Paryzantka

1972
Dafnis i Chloe
Teatr Wielki w Łodzi
chor. Witold Borkowski
rola: Lykajnion

1976
Harnasie
Teatr Wielki w Łodzi
chor. Witold Borkowski
rola: Panna młoda 

1977
Szeherezada
Teatr Wielki w Łodzi
chor. Przemysław Śliwa
rola: Zobeida

Wybrana działalność artystyczna

1974
Dama Kameliowa
Państwowy Teatr Ziemi Łódzkiej
chor. Janina Niesobska

1975
Aszantka
Państwowy Teatr Ziemi Łódzkiej
chor. Janina Niesobska

1977
Jezioro Łabędzie
Teatr Wielki w Łodzi
chor. i insc. Janina Niesobska i Barbara Kasprowicz

1979
Klub kawalerów
Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu
chor. Janina Niesobska

1980
Cnotliwa Zuzanna
Teatr Muzyczny w Łodzi
chor. Janina Niesobska

1985
Pan Twardowski
Teatr Wielki w Łodzi
reż. i chor. Janina Niesobska

1993
Faust
Teatr Wielki w Łodzi
chor. Janina Niesobska

1995
Carmen
Teatr Wielki – Opera Narodowa
chor. Janina Niesobska

2013
Poławiacze pereł
Opera Wrocławska
chor. Janina Niesobska

2015
Bal maskowy
Opera na Zamku w Szczecinie
chor. Janina Niesobska

Nagrody, wyróżnienia, odznaczenia, tytuły honorowe

1993 Złota Maska za choreografię Nocy Walpurgii w przedstawieniu Faust (Opera Śląska, premiera: 4 kwietnia 1992 roku)
1994 Złota Maska za choreografię do spektaklu Faust (Teatr Wielki w Łodzi, premiera: 19 czerwca 1993 roku), Ubu Rex (Teatr Wielki w Łodzi, premiera: 6 listopada 1993 roku)
2000 Złota Maska – Najlepsza choreografia – za opracowanie choreografii do spektakli 101 dalmatyńczyków (Teatr Muzyczny w Gliwicach, premiera 2 grudnia 2000 roku), Ptasznik z Tyrolu (Teatr Muzyczny w Gliwicach, premiera: 15 września 2000 roku)
[b.d.] Złoty Krzyż Zasługi
2005 Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
2010 Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
2021 Nagroda za osiągnięcia w dziedzinie choreografii, przyznana przez ZAiKS
2022 Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
2024 Odznaka za „Zasługi dla Miasta Łodzi”

Dodatkowe informacje

Założycielka oraz kierowniczka pierwszej w Polsce grupy baletowej tańca rozrywkowego i współczesnego „Le Soleil”, która powstała na potrzeby realizowanego w latach 70. XX w. cyklu telewizyjnego Dobry wieczór, tu Łódź.

Opracowała ponad 200 choreografii w teatrach operowych, dramatycznych i muzycznych. Stworzyła również układy do spektakli telewizyjnych, takich jak Noc jest matką dnia (2004 rok, reż. Henryk Baranowski) oraz Grube ryby (1990 rok, reż. Bogusław Sochnacki), a także do filmów fabularnych: Kornblumenblau (1988 rok, reż. Leszek Wosiewicz), Pierścień i róża (1986, reż. Jerzy Gruza), Osobisty pamiętnik grzesznika przez niego samego pisany (1985 rok, reż. Wojciech Jerzy Has), Klakier (1982, reż. Janusz Kondratiuk) oraz Wyrok śmierci (1980 rok, Witold Orzechowski). Współpracowała z wieloma znakomitymi reżyserami polskimi oraz zagranicznymi.

Wieloletnia wykładowczyni Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi.

Źródła:

Hasło Janina Niesobska w: Encyklopedia Teatru Polskiego, Janina Niesobska ::: Osoby ::: Encyklopedia teatru polskiego [dostęp: 31.08.2026].

Hasło Janina Niesobska w: internetowa baza filmu polskiego, FilmPolski.pl – Janina Niesobska [dostęp: 31.08.2026].

Hasło Janina Niesobska w: serwis administracji publicznej, Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Portal Gov.pl [dostęp: 31.08.2026].

Hasło Zofia Paradowicz w: strona Stowarzyszenia ZAiKS, Zofia Paradowicz – ZAIKS.org [dostęp: 31.08.2026].

Hasło Zofia Paradowicz w: strona internetowa Urzędu Miasta Łodzi, Odznaki „Za Zasługi dla Miasta Łodzi”: BIP ŁÓDŹ [dostęp: 1.09.2026].

Opracowanie biogramu: redakcja taniecPOLSKA.pl

Ostatnia aktualizacja: 19 sierpnia 2026